Nie każda reakcja obronna, to obrona konieczna

W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia naturalnym odruchem człowieka jest obrona. Jednak w świetle prawa nie każda reakcja obronna będzie zgodna z przepisami. Obrona konieczna to instytucja prawna, która pozwala na odparcie bezpośredniego, bezprawnego ataku. Jednak tylko w granicach określonych przez kodeks karny. Przekroczenie tych granic prowadzi z zasady do odpowiedzialności karnej. Warto zatem wiedzieć, czym jest obrona konieczna. Podstawowe informacje można znaleźć w tym tekście. Nad konkretnymi sytuacjami powinien się jednak pochylić adwokat Malbork, który rozważy wszystkie okoliczności. Konsultacje prawne pozwolą bowiem rozważyć wszystkie aspekty sprawy.

Czym jest obrona konieczna?

Zgodnie z art. 25 § 1 Kodeksu karnego, nie popełnia przestępstwa ten, kto odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem. Oznacza to, że działanie obronne w odpowiedzi na atak – np. fizyczny, groźbę lub wtargnięcie do domu – może być legalne. O ile jednak zostaną spełnione określone warunki. Kluczowe znaczenie ma tutaj „bezpośredniość” zamachu. Zagrożenie musi być zatem aktualne i realne. Nie można powoływać się na obronę konieczną w sytuacji, gdy zagrożenie już minęło albo jeszcze nie nadeszło. Prawnicy Malbork podkreślają więc, że obroną konieczną nie jest działanie wyprzedzające.

Warunki legalnej obrony

Aby działanie zostało uznane za obronę konieczną, musi odpowiadać rozmiarowi zagrożenia. Oznacza to, że użycie środków obronnych powinno być proporcjonalne do ataku. Użycie noża wobec osoby, która popchnęła kogoś na ulicy, zostanie prawdopodobnie uznane za przekroczenie granic obrony koniecznej. Sąd uzna działanie obrońcy za nieproporcjonalne, a co za tym idzie – karalne. Finalnie wszystko jednak zależy od wszelkich okoliczności. Radca prawny Malbork może jedynie przewidywać, jaki zapadnie wyrok. Ostateczna decyzja należy do sądu.

Z drugiej strony, prawo przewiduje też sytuacje, w których przekroczenie granic obrony koniecznej nie będzie skutkowało odpowiedzialnością karną. Zwłaszcza jeśli osoba broniąca się działała w warunkach silnego wzburzenia wywołanego napaścią. To tzw. uprzywilejowane przekroczenie obrony koniecznej, które może skutkować łagodniejszą oceną sytuacji przez sąd.

Obrona konieczna w praktyce

W praktyce ocena, czy dane działanie mieści się w granicach obrony koniecznej, bywa trudna. Dużo zależy od okoliczności – miejsca, czasu, charakteru ataku, a także sposobu i intensywności obrony. Obrona przed napastnikiem uzbrojonym w nóż może uzasadniać użycie podobnych środków. Jednak już w przypadku napaści słownej lub drobnego szarpania – niekoniecznie.

Warto również pamiętać, że obrona konieczna może dotyczyć nie tylko ochrony własnego dobra, ale również dobra osoby trzeciej. Jeżeli jesteśmy świadkami jakiejś formy przemocy, mamy prawo zareagować. Jest to wręcz obowiązek moralny. W takiej sytuacji nasze działania również mogą być objęte ochroną prawną. O ile jednak pozostaną proporcjonalne i uzasadnione. W sytuacji zagrożenia trudno jednak o chłodną ocenę. Dlatego kancelaria adwokacka Malbork często występuje przed sądem w imieniu osób, które potencjalnie przekroczyły granice obrony koniecznej.